Een pokerhand bestaat uit vijf kaarten, en de rangorde van hoog naar laag is overal dezelfde: royal flush, straight flush, four of a kind, full house, flush, straat, three of a kind, two pair, one pair en hoge kaart. Die volgorde is geen afspraak die iemand ooit heeft verzonnen; zij volgt uit de wiskunde. Hoe zeldzamer een combinatie, hoe hoger zij staat.
Hieronder staat de tabel met het aantal manieren waarop elke hand kan ontstaan en de kans daarop bij vijf willekeurige kaarten uit een spel van 52. Daarna volgt het deel dat aan tafel de meeste discussie oplevert: wie wint bij gelijke handen, en welke handen vaak verkeerd worden gelezen. De regels van het spel zelf staan bij de spelregels van poker.
De tien handen, met hoe vaak elke combinatie voorkomt
De percentages hieronder zijn uitgerekend, niet gemeten: het aantal manieren waarop een combinatie uit 52 kaarten kan ontstaan, gedeeld door het totale aantal handen van vijf kaarten. Iedereen met een rekenmachine kan ze narekenen.
- Royal flush — A-H-V-B-10 van dezelfde kleur. 4 van de 2.598.960 mogelijke handen, 0,00015% (1 op 649.740).
- Straight flush — vijf opeenvolgende kaarten van dezelfde kleur. 36 van de 2.598.960 mogelijke handen, 0,0014% (1 op 72.193).
- Four of a kind (carré) — vier kaarten van dezelfde waarde. 624 van de 2.598.960 mogelijke handen, 0,024% (1 op 4.165).
- Full house — drie van één waarde plus twee van een andere. 3.744 van de 2.598.960 mogelijke handen, 0,144% (1 op 694).
- Flush — vijf kaarten van dezelfde kleur, niet opeenvolgend. 5.108 van de 2.598.960 mogelijke handen, 0,197% (1 op 509).
- Straat — vijf opeenvolgende kaarten, gemengde kleuren. 10.200 van de 2.598.960 mogelijke handen, 0,392% (1 op 255).
- Three of a kind — drie kaarten van dezelfde waarde. 54.912 van de 2.598.960 mogelijke handen, 2,11% (1 op 47).
- Two pair — twee paren van verschillende waarde. 123.552 van de 2.598.960 mogelijke handen, 4,75% (1 op 21).
- One pair — twee kaarten van dezelfde waarde. 1.098.240 van de 2.598.960 mogelijke handen, 42,26% (1 op 2,4).
- Hoge kaart — geen van bovenstaande. 1.302.540 van de 2.598.960 mogelijke handen, 50,12% (1 op 2).
Bij straight flush, flush en straat zijn de hogere varianten niet meegeteld: de vier royal flushes staan niet nog eens bij de straight flushes, en de 40 straight flushes staan niet bij de flushes of de straten. Zo telt elke hand precies één keer.
Waarom een flush boven een straat staat
Wie de volgorde uit zijn hoofd leert, struikelt het vaakst over het midden: flush boven straat, full house boven flush. De verklaring staat in de tabel. Er zijn 10.200 straten en 5.108 flushes; een flush komt ongeveer half zo vaak voor en staat daarom hoger. Een full house komt nog iets minder vaak voor dan een flush, en staat er dus boven.
Dezelfde logica geldt onderaan. Ongeveer de helft van alle handen van vijf kaarten bevat geen enkele combinatie, en ruim vier op de tien bevatten precies één paar. Samen is dat meer dan negen op de tien handen. Alles vanaf twee paar is dus al een minderheidsuitkomst, en dat verklaart waarom een middelmatige hand aan tafel vaak sterker is dan zij aanvoelt.
Gelijke combinaties: eerst de waarde, dan de kicker
Hebben twee spelers dezelfde soort hand, dan wint de hand met de hoogste relevante kaarten. Bij een paar beslist eerst de waarde van het paar: een paar heren wint van een paar vrouwen. Is het paar gelijk, dan vergelijkt u de overige drie kaarten van hoog naar laag. Die bijkaarten heten de kicker, en zij beslissen meer potten dan spelers verwachten.
Per combinatie werkt het zo:
- Hoge kaart en flush: vergelijk de hoogste kaart, dan de tweede, en zo verder tot er een verschil is.
- Twee paar: eerst het hoogste paar, dan het laagste paar, dan de vijfde kaart.
- Drie gelijke en carré: de waarde van de drie of vier gelijke kaarten, daarna de kicker.
- Full house: eerst de drie gelijke kaarten, pas daarna het paar. Drie boeren met twee tweeën wint van drie tienen met twee azen.
- Straat en straight flush: alleen de hoogste kaart telt.
Zijn alle vijf kaarten gelijk in waarde, dan wordt de pot gedeeld. De kleur van de kaarten speelt in de standaardregels geen rol: harten is niet hoger dan schoppen. Sommige huisregels bij thuisspellen wijken daarvan af, maar dat is een afspraak aan die tafel, geen pokerregel.
Het aas is hoog en laag, maar een straat loopt niet rond
Het aas is de hoogste kaart, maar mag in een straat ook als laagste tellen: A-2-3-4-5 is een geldige straat, de laagste die er bestaat. Bij vergelijking telt de vijf dan als hoogste kaart, zodat 2-3-4-5-6 ervan wint. Aan de bovenkant vormt 10-B-V-H-A de hoogste straat, en in één kleur is dat de royal flush.
Wat niet mag, is doorlopen over het aas heen. V-H-A-2-3 is geen straat, maar een hand met aas hoog. Dit is de misvatting die in thuisspellen het vaakst tot discussie leidt; de officiële regels laten er geen ruimte voor.
Met zeven kaarten verschuiven de kansen
De tabel gaat uit van vijf kaarten. In Texas hold'em, de meest gespeelde variant, kiest u de beste vijf uit zeven: uw twee eigen kaarten en vijf gedeelde kaarten op tafel. Met meer kaarten om uit te kiezen worden alle combinaties vaker gehaald, en verschuift de onderlinge verhouding. Twee paar komt dan bijvoorbeeld vaker voor dan een hand zonder enige combinatie.
De rangorde zelf verandert daardoor niet; die ligt vast in de regels. Wat wel verandert, is hoe waardevol een hand in de praktijk is. Een paar is bij vijf kaarten bovengemiddeld, maar bij zeven kaarten en meerdere tegenstanders vaak niet genoeg. Wie uit de vijfkaartstabel afleidt hoe sterk een hold'em-hand is, overschat die hand.
Zes fouten die bij het aflezen steeds terugkomen
- Zes kaarten tellen. Een hand bestaat altijd uit precies vijf kaarten. Wie bij hold'em een flush heeft, telt alleen de hoogste vijf kaarten van die kleur.
- De tafel vergeten. Liggen de vijf beste kaarten allemaal op tafel, dan speelt iedereen die hand en wordt de pot gedeeld, ook als uw eigen kaarten hoog lijken.
- Het paar van een full house eerst vergelijken. De drie gelijke kaarten beslissen; het paar komt pas daarna.
- Kleur als tiebreak. In de standaardregels bestaat geen rangorde van kleuren.
- Een doorlopende straat. V-H-A-2-3 telt niet.
- Het derde paar. Wie bij zeven kaarten drie paren heeft, speelt de hoogste twee plus de hoogste overgebleven kaart als kicker.
Online zet de software de handen automatisch tegen elkaar af. Aan een fysieke tafel is het de dealer die de hand leest; wie daar twijfelt, laat de kaarten liggen tot de beslissing is uitgesproken.
Een voorbeeld aan tafel, stap voor stap
Op tafel liggen harten heer, schoppen heer, ruiten zeven, klaveren vier en harten twee. Speler A heeft harten aas en harten tien, speler B klaveren heer en ruiten vier. Speler A heeft geen flush: met de heer en de twee op tafel zijn er vier harten, één te weinig. A's beste hand is één paar heren met aas, tien en zeven als bijkaarten.
Speler B heeft drie heren met de vier van tafel en de eigen vier: dat is een full house, heren vol vieren. B wint. Vergelijk dat met een variant waarin B ruiten vrouw en ruiten acht heeft: dan heeft B alleen het paar heren van tafel, met vrouw, acht en zeven. Het paar is gelijk; de eerste bijkaart beslist, en het aas van A verslaat de vrouw van B.
Wat de kansen niet zeggen
De tabel beschrijft hoe vaak een hand voorkomt, niet hoeveel u eraan overhoudt. Bij poker speelt u tegen andere spelers, en de aanbieder of het casino houdt een deel van elke pot of van het inschrijfgeld in. Dat deel staat vast, ongeacht wie wint. Opgeteld over alle spelers aan tafel gaat er dus altijd meer geld in dan eruit, en dat geldt online net zo goed als in een zaal.
Een hand kennen is daarom iets anders dan een voordeel hebben. Wie poker speelt, doet dat het best met een vooraf gekozen bedrag en een vaste eindtijd; hoe u dat instelt, staat bij verantwoord spelen.
Veelgestelde vragen
Wint een royal flush altijd?
In de standaardregels wel: er bestaat geen hogere hand. Twee royal flushes in één spel zijn met één spel kaarten bij hold'em niet mogelijk, omdat er maar vijf gedeelde kaarten zijn en de royal flush vijf specifieke kaarten vraagt.
Wat wint: een flush of een full house?
De full house. Er zijn 3.744 full houses tegen 5.108 flushes, dus de full house is zeldzamer en staat hoger.
Telt een joker mee?
In de standaardvarianten van poker zijn er geen jokers. Bij spellen met een joker, zoals sommige videopokervarianten, gelden eigen regels en eigen kansen; de tabel op deze pagina is daar niet op van toepassing.
Is de volgorde bij videopoker dezelfde?
De rangorde van de handen is meestal dezelfde, maar de uitbetaling hangt af van de uitbetaaltabel van de machine. Die tabel bepaalt hoeveel u per combinatie terugkrijgt en verschilt per spel; zij is bij het spel zelf te raadplegen.
Bestaat er een rangorde van kleuren bij poker?
Niet in de standaardregels. Bij volledig gelijke handen wordt de pot gedeeld. Een rangorde van kleuren wordt soms als huisregel gebruikt, bijvoorbeeld om te bepalen wie deelt.
Bronnen
- Kansspelautoriteit — toezichthouder; vergunde aanbieders van online poker staan in de Kansspelwijzer
- Kansspelwijzer (Kansspelautoriteit) — het openbare overzicht van verleende vergunningen
- Wet op de kansspelen — geconsolideerde wettekst op wetten.overheid.nl
