De Wet kansspelen op afstand, in de praktijk de Koa genoemd, is de wet die online kansspelen in Nederland vergunbaar maakte. Zij is in werking sinds 1 april 2021 en werkt als een sluis: online aanbod is nog altijd verboden, tenzij de aanbieder een Nederlandse vergunning heeft en zich aan de voorwaarden daarvan houdt. De wet legaliseerde dus geen markt, maar creëerde een route naar legaal aanbod met plichten eraan vast.
Voor u als speler zit de betekenis van de wet niet in de vergunning zelf, maar in wat de vergunninghouder verplicht is te doen: u identificeren voordat u speelt, uw speelgedrag volgen, limieten aanbieden, het uitsluitingsregister bevragen en de belasting over uw winst afdragen. Hieronder staat wat de wet regelt, welke van die plichten u direct merkt, en waar de grens met illegaal aanbod ligt.
Wat de wet veranderde, en wat niet
Vóór de Koa bestond er in Nederland geen manier om online kansspelen legaal aan te bieden: er was geen vergunning die dat toestond. Het aanbod bestond wel, alleen buiten elk toezicht. De wet loste dat niet op door het verbod te schrappen, maar door een vergunning te introduceren en daar voorwaarden aan te hangen.
Wat níet veranderde, is het uitgangspunt. Kansspelen aanbieden is in Nederland verboden, tenzij de wet het toestaat. Een aanbieder die geen vergunning heeft, valt daarmee niet in een grijze zone maar aan de verkeerde kant van een verbod. Dat onderscheid loopt door de hele wet en verklaart waarom zoveel van wat u bij een vergunde aanbieder tegenkomt niet vrijblijvend is.
De vergunningplicht volgt de speler, niet de server
Bepalend is niet waar een aanbieder gevestigd is of waar zijn techniek staat, maar op wie hij zich richt. Wie kansspelen aanbiedt aan spelers in Nederland, heeft daarvoor een Nederlandse vergunning nodig. Een licentie uit een ander land geeft die bevoegdheid niet, hoe streng het toezicht daar ook is.
De vergunning wordt bovendien verleend voor een bepaald soort kansspel en op naam van een rechtspersoon, niet op een merknaam. Hoe u dat natrekt, staat in de uitleg over de Ksa-vergunning.
De zorgplicht is het deel dat u het meest merkt
De wet verplicht de vergunninghouder om verslaving te voorkomen en te beperken, en dat is geen intentieverklaring maar een reeks concrete handelingen. De aanbieder moet u informeren over de risico's, u de mogelijkheid geven vooraf grenzen te stellen, uw speelgedrag volgen en contact met u opnemen wanneer dat gedrag daar aanleiding voor geeft.
Die plicht ligt bij de aanbieder, ook wanneer u er zelf niet om vraagt. Dat is precies waarom een interventie soms ongelegen komt: de aanbieder mag een signaal niet negeren omdat u nog wilt doorspelen. Wat u zelf kunt instellen en welke signalen het om gaat, staat op verantwoord spelen.
CRUKS staat in de wet, niet in de voorwaarden van een aanbieder
De Koa gaf de wettelijke grondslag voor het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Aansluiting daarop is een vergunningvoorwaarde: elke vergunninghouder moet het register bevragen voordat hij u laat spelen, en moet u weigeren als u erin staat. Dat geldt online, in de speelhal en bij Holland Casino tegelijk.
Daarmee is een uitsluiting iets anders dan een limiet bij één aanbieder. Zij werkt markt-breed en is niet met een gesprek bij de klantenservice terug te draaien. Hoe het register werkt, staat op de pagina over CRUKS.
Identificatie vooraf en de leeftijdsgrens
Een vergunninghouder mag u niet laten spelen voordat hij weet wie u bent. Daar hangen twee dingen aan: de wettelijke leeftijdsgrens, die zonder identificatie niet te handhaven is, en de bevraging van het uitsluitingsregister, die zonder vastgestelde identiteit geen betekenis heeft.
In de praktijk gebeurt die vaststelling meestal via uw bank, met iDIN. De wet schrijft geen specifiek middel voor; zij schrijft voor dat de aanbieder de identiteit en de leeftijd betrouwbaar vaststelt. Werkt de gekozen route bij u niet, dan moet de aanbieder een alternatief hebben — het verbod om zonder identificatie te spelen blijft dan gewoon staan.
Reclame is toegestaan binnen grenzen die zijn opgeschoven
De wet staat vergunninghouders toe hun aanbod te promoten, maar bindt dat aan regels: kwetsbare groepen mogen niet worden benaderd en de boodschap mag geen onjuist beeld geven van de kans op winst. Die grenzen zijn na de invoering meermaals aangescherpt.
Wij noemen hier geen jaartallen en geen percentages bij die aanscherpingen, omdat welke regel op welk moment geldt precies het soort detail is dat verschuift. De actuele stand staat in de wettekst en in de toelichting van de Kansspelautoriteit; wijzigingen melden wij in onze nieuwsrubriek.
Belasting hoort bij het vergunde deel van de markt
Bij een vergunde Nederlandse aanbieder wordt de kansspelbelasting over uw winst door de aanbieder ingehouden en afgedragen. U ziet er in de praktijk weinig van, en dat is de bedoeling: de afdracht is een plicht van de vergunninghouder, niet een administratieve taak die bij u wordt neergelegd.
Speelt u bij een aanbieder zonder Nederlandse vergunning, dan valt die inhouding weg en komt de aangifteplicht bij u te liggen. Wat dat concreet betekent, staat op de pagina over kansspelbelasting.
Waar de grens met illegaal aanbod ligt
De grens is niet vaag: er is een register van vergunninghouders, en wie daar niet in staat, mag zich niet op Nederlandse spelers richten. Wat u bij zulk aanbod mist is niet alleen toezicht, maar het hele pakket dat hierboven staat — de zorgplicht, de bevraging van het uitsluitingsregister, de identificatie en de afdracht van belasting.
De Kansspelautoriteit heeft handhavingsbevoegdheden om daartegen op te treden. Welke maatregel zij in een concreet geval neemt, staat in haar besluit; wij nemen dat over uit de bron en vullen het niet aan met een schatting. Aanbieders zonder vergunning noemen wij niet bij naam, ook niet in een waarschuwende zin.
Veelgestelde vragen
Geldt de Koa ook voor loterijen en krasloten?
De Koa gaat over kansspelen op afstand. Loterijen kennen hun eigen vergunningen binnen de kansspelwetgeving. De regels hieronder zijn die van het vergunde online aanbod.
Ik speel bij een buitenlandse aanbieder met een Europese licentie. Is dat legaal?
Niet voor het aanbod aan u. Wie zich op spelers in Nederland richt, heeft een Nederlandse vergunning nodig; een licentie uit een ander land vervangt die niet.
Kan ik als speler beboet worden?
De vergunningplicht en de handhaving zijn gericht op de aanbieder. Voor u zit het risico elders: geen toezicht bij een geschil, geen werkende uitsluiting en een aangifteplicht voor de belasting die u zelf moet nakomen.
Verplicht de wet aanbieders om een limiet voor mij in te stellen?
De wet verplicht de aanbieder u de mogelijkheid te geven grenzen te stellen en om te reageren op risicovol speelgedrag. De hoogte die u zelf kiest, is uw keuze; de plicht om er iets mee te doen is die van de aanbieder.
Waar staat de wettekst zelf?
In de geconsolideerde tekst van de Wet op de kansspelen op wetten.overheid.nl, waarin de Koa is opgenomen. De link staat onderaan deze pagina.
Verandert de wet nog?
Kansspelregelgeving wordt geregeld bijgesteld, vaak in lagere regelgeving in plaats van in de wet zelf. Daarom noemen wij op deze pagina zo weinig mogelijk momentopnamen en verwijzen wij naar de primaire bron.
Bronnen
- Wet op de kansspelen — geconsolideerde wettekst waarin de Wet kansspelen op afstand is opgenomen
- Kansspelautoriteit — toezichthouder die de wet uitvoert, vergunningen verleent en handhaaft
- Rijksoverheid — beleidsinformatie van de wetgever over kansspelen
- CRUKS — het uitsluitingsregister waarvoor de Koa de grondslag geeft
